ประกันสังคม มาตรา 39: จ่าย 432 สิทธิ 6 กรณี
ประกันสังคม มาตรา 39 สำหรับคนออกจากงาน จ่าย 432 บาท/เดือน คุ้มครอง 6 กรณี สมัครภายใน 6 เดือน วิธีสมัคร สิทธิประโยชน์ และวิธีคิดบำนาญชราภาพ
มาตรา 39 คือประกันสังคมภาคสมัครใจสำหรับคนที่เคยเป็นลูกจ้าง (มาตรา 33) แล้วออกจากงาน จ่ายเอง 432 บาท/เดือน แลกกับสิทธิ 6 กรณี เหมือนตอนทำงานเกือบทั้งหมด (ยกเว้นว่างงาน) ต้องสมัครภายใน 6 เดือน หลังออกจากงาน ไม่งั้นสิทธิ์ขาด
(ข้อมูล สำนักงานประกันสังคม sso.go.th)
มาตรา 39 คือใคร? สรุป
| รายการ | รายละเอียด |
|---|---|
| คือ | ผู้ประกันตนภาคสมัครใจ (อดีต ม.33 ที่ออกจากงาน) |
| เงื่อนไข | เคยเป็น ม.33 ≥12 เดือน + สมัครภายใน 6 เดือนหลังออกจากงาน |
| จ่ายสมทบ | 432 บาท/เดือน (ฐาน 4,800 × 9%) |
| รัฐช่วยจ่าย | 120 บาท/เดือน (ฐาน 4,800 × 2.5%) |
| สิทธิ | 6 กรณี (เหมือน ม.33 ยกเว้นว่างงาน) |
| สมัคร | แบบ สปส.1-20 ที่สำนักงานประกันสังคม (ช่องทางอื่นตรวจที่ sso.go.th) |
เงื่อนไขการสมัคร 3 ข้อ
- เคยเป็น ม.33 ≥12 เดือน ไม่จำเป็นต้องต่อเนื่อง แค่รวมกันครบ 12 เดือน
- สมัครภายใน 6 เดือน นับจากวันที่ออกจากงาน (วันสิ้นสภาพลูกจ้าง)
- ไม่ได้รับเงินทดแทนกรณีทุพพลภาพ จากกองทุนประกันสังคม
Deadline สำคัญ: ถ้าเลย 6 เดือนแล้วไม่สมัคร → สมัคร ม.39 ไม่ได้ (เว้นแต่กลับไปเป็นลูกจ้าง ม.33 ใหม่ หรือขอขยายเวลาตาม ม.84 ทวิ ก่อนครบ 6 เดือน) ทางเลือกที่เหลือคือ ม.40 (อาชีพอิสระ สิทธิ์น้อยกว่า)
Timeline หลังออกจากงาน
ออกจากงาน → ม.38 คุ้มครองต่อ 6 เดือน (ฟรี) → ต้องตัดสินใจ:
- สมัคร ม.39 → รักษาสิทธิ์ 6 กรณีต่อเนื่อง
- หางานใหม่ → กลับเป็น ม.33 อัตโนมัติเมื่อมีนายจ้าง
- ปล่อยหมดอายุ → เหลือแค่ ม.40 (ถ้าสมัคร)
อ่านรายละเอียด ม.38 (สิทธิ์ฟรี 6 เดือนหลังออกจากงาน): มาตรา 38: สิทธิหลังออกจากงาน
เงินสมทบ 432 บาท/เดือน
| รายการ | จำนวน |
|---|---|
| ฐานค่าจ้างที่ใช้คำนวณ | 4,800 บาท (กำหนดตายตัว ไม่ว่าเคยได้เงินเดือนเท่าไหร่) |
| อัตราสมทบ | 9% ของฐาน |
| ผู้ประกันตนจ่าย | 432 บาท/เดือน (4,800 × 9%) |
| รัฐบาลช่วยจ่าย | 120 บาท/เดือน (4,800 × 2.5%) |
| รวมเข้ากองทุน | 552 บาท/เดือน |
ช่องทางจ่ายเงินสมทบ: เคาน์เตอร์เซอร์วิส / ธนาคาร / หักบัญชีอัตโนมัติ (ตรวจช่องทางล่าสุดที่ sso.go.th)
จ่ายเดือนละ 432 เท่ากับวันละ ~14 บาท, ราคากาแฟถุงหนึ่ง แลกกับค่ารักษาพยาบาล + สงเคราะห์บุตร + บำนาญ
สิทธิประโยชน์ 6 กรณี
| # | กรณี | สิทธิที่ได้ | เงื่อนไขสมทบ |
|---|---|---|---|
| 1 | เจ็บป่วย | ค่ารักษาพยาบาล รพ.ตามสิทธิ + เงินทดแทนขาดรายได้ 50% ของฐาน (ไม่เกิน 90 วันต่อครั้ง และไม่เกิน 180 วันต่อปี เว้นแต่โรคเรื้อรังไม่เกิน 365 วันต่อปี) | ≥3 เดือน ใน 15 เดือน |
| 2 | คลอดบุตร | ค่าคลอด 15,000 บาท/ครั้ง (ไม่จำกัดครั้ง) + เงินสงเคราะห์ 50% × 90 วัน (เฉพาะ 2 ครั้ง) | ≥5 เดือน ใน 15 เดือน |
| 3 | ทุพพลภาพ | เงินทดแทน 50% ของฐาน (ทุพพลภาพรุนแรงได้ตลอดชีวิต) + ค่ารักษา | ≥3 เดือน ใน 15 เดือน |
| 4 | เสียชีวิต | ค่าทำศพ 50,000 บาท + เงินสงเคราะห์กรณีตาย: ส่งสมทบ 36-119 เดือน = ค่าจ้างเฉลี่ย 2 เดือน · 120 เดือนขึ้นไป = 6 เดือน | ≥1 เดือน ใน 6 เดือน |
| 5 | สงเคราะห์บุตร | 1,000 บาท/คน/เดือน สูงสุด 3 คน ถึงอายุ 6 ปี | ≥12 เดือน ใน 36 เดือน |
| 6 | ชราภาพ | บำนาญรายเดือน (สมทบ ≥180 เดือน) หรือบำเหน็จก้อนเดียว (<180 เดือน) | ≥180 เดือน (บำนาญ) |
สิ่งที่ ม.39 ไม่ได้: ว่างงาน
กรณีว่างงาน (กรณีที่ 7) เป็นสิทธิเฉพาะ ม.33 เท่านั้น ม.39 ไม่ได้เงินชดเชยว่างงาน เพราะ ม.39 คือคนที่ออกจากงานแล้วโดยสมัครใจ
ถ้าคุณเพิ่งออกจากงาน → อย่าลืมยื่นขอสิทธิ์ว่างงาน ซึ่งเป็นสิทธิ์จาก ม.33 ที่ยังใช้ได้: ว่างงานได้กี่บาท: ลาออก vs เลิกจ้าง
มาตรา 39 vs 33 vs 40 เปรียบเทียบ
| มาตรา 33 | มาตรา 39 | มาตรา 40 | |
|---|---|---|---|
| ใคร | ลูกจ้างมีนายจ้าง | อดีตลูกจ้าง (ออกจากงาน) | อาชีพอิสระ/ฟรีแลนซ์ |
| จ่ายสมทบ | 5% ของเงินเดือน (สูงสุด 875 บาท) | 432 บาท/เดือน (คงที่) | 70-300 บาท/เดือน |
| นายจ้างช่วยจ่าย | ✅ 5% | ❌ | ❌ |
| คุ้มครอง | 7 กรณี | 6 กรณี (ไม่มีว่างงาน) | 3-5 กรณี |
| ค่ารักษาพยาบาล | ✅ | ✅ | ❌ (ใช้บัตรทอง) |
| สงเคราะห์บุตร | ✅ | ✅ | ✅ (เฉพาะทางเลือก 3) |
| ชราภาพ | ✅ (ฐานสูง) | ✅ (ฐาน 4,800) | ✅ (เฉพาะทางเลือก 2-3) |
| ว่างงาน | ✅ | ❌ | ❌ |
จุดตัดสินใจ: ออกจากงานแล้ว ม.39 ดีกว่า ม.40 ถ้าต้องการค่ารักษาพยาบาล + สงเคราะห์บุตร + บำนาญชราภาพฐานสูงกว่า (ม.39 จ่าย 432 บาท/เดือน เทียบกับ ม.40 ซึ่งถูกกว่าแต่สิทธิ์น้อยกว่า)
บำนาญชราภาพ: คิดอย่างไร
สำนักงานประกันสังคม (sso.go.th, หน้ากรณีชราภาพ) คิดบำนาญชราภาพ ร้อยละ 20 ของค่าจ้างเฉลี่ย 60 เดือนสุดท้าย และเพิ่มอีกร้อยละ 1.5 ทุก 12 เดือนที่ส่งเงินสมทบเกิน 180 เดือน
ผลกับ ม.39: ช่วงที่เป็น ม.39 ใช้ฐาน 4,800 ถ้า 60 เดือนสุดท้ายก่อนรับบำนาญเป็น ม.39 ทั้งหมด ค่าจ้างเฉลี่ยจะเป็น 4,800 แม้เคยมีเงินเดือนสูงตอนเป็น ม.33
มีข่าวการเสนอสูตรคำนวณแบบใหม่ (CARE) ถ้ามีการเปลี่ยนสูตร ให้ยึดประกาศของสำนักงานประกันสังคม
วิธีสมัคร
เอกสารที่ต้องใช้
- แบบคำขอ สปส.1-20 (ขอจากสำนักงานฯ หรือดาวน์โหลดจาก sso.go.th)
- บัตรประชาชน ตัวจริง
ยื่นที่สำนักงานประกันสังคมทั่วประเทศ ช่องทางออนไลน์อื่นให้ตรวจที่ sso.go.th หรือโทร 1506 ก่อน
สอบถาม: โทร 1506 (24 ชั่วโมง) หรือ sso.go.th
สิ่งที่ต้องระวัง
ขาดส่งเงินสมทบ, สิทธิ์ขาดทันที
ถ้าไม่จ่ายเงินสมทบ 3 เดือนติดต่อกัน หรือภายใน 12 เดือนจ่ายไม่ครบ 9 เดือน → สิ้นสุดสภาพผู้ประกันตน ม.39 ทันที
- ต้องจ่ายสม่ำเสมอทุกเดือน, ตั้งหักบัญชีอัตโนมัติเพื่อไม่พลาด
- ถ้าสิ้นสุดสภาพ ม.39 แล้ว → สมัคร ม.39 ใหม่ได้เมื่อกลับไปเป็นลูกจ้าง ม.33 แล้วออกอีกครั้ง มิฉะนั้นเหลือ ม.40
เงินสะสมชราภาพไม่หายไปไหน
ถ้าเลือกไม่สมัคร ม.39, เงินสะสมชราภาพที่สมทบมาตลอดชีวิตการทำงานไม่หายไป ได้คืนเป็นบำเหน็จ/บำนาญตามเงื่อนไขเมื่ออายุครบ 55 ปี
ใครเหมาะกับมาตรา 39?
เหมาะ:
- ออกจากงานแล้วยังไม่มีนายจ้างใหม่ แต่ต้องการค่ารักษาพยาบาล + สิทธิประกันสังคมต่อเนื่อง
- คนมีลูกเล็ก, สงเคราะห์บุตร 1,000/คน/เดือน (สูงสุด 3 คน) คุ้มกว่าค่าสมทบ 432 ทันที
- คนที่เคยเป็น ม.33 มาแล้วแต่ยังไม่ถึง 15 ปี สมทบต่อเพื่อให้ครบ 180 เดือน → ได้บำนาญรายเดือนตลอดชีวิต (ไม่ใช่บำเหน็จก้อนเดียว)
ไม่เหมาะ:
- ฟรีแลนซ์ที่ไม่เคยเป็น ม.33 → สมัคร ม.39 ไม่ได้ ต้องใช้ ม.40
- คนที่หางานใหม่ได้เร็ว (ภายใน 1-2 เดือน) → กลับเป็น ม.33 อัตโนมัติเมื่อมีนายจ้างใหม่ ไม่ต้องเสียเวลาสมัคร
คำถามที่พบบ่อย
Q: มาตรา 39 จ่ายเท่าไร?
A: จ่ายเงินสมทบเดือนละ 432 บาท (ฐานค่าจ้าง 4,800 × 9%) โดยรัฐบาลช่วยจ่ายสมทบอีก 120 บาท/เดือน รวมเข้ากองทุนเดือนละ 552 บาท
Q: มาตรา 39 ได้สิทธิอะไรบ้าง?
A: คุ้มครอง 6 กรณี: เจ็บป่วย คลอดบุตร ทุพพลภาพ เสียชีวิต สงเคราะห์บุตร ชราภาพ (เหมือนมาตรา 33 ทุกอย่าง ยกเว้นไม่มีกรณีว่างงาน)
Q: มาตรา 39 สมัครยังไง?
A: สมัครด้วยแบบ สปส.1-20 พร้อมบัตรประชาชนที่สำนักงานประกันสังคม (ตามหน้า ม.39 ของ sso.go.th) ช่องทางออนไลน์อื่นให้ตรวจที่ sso.go.th หรือโทร 1506 ก่อน
สรุป: ม.39 ดีกว่าปล่อยสิทธิ์หมด
| ทางเลือก | จ่าย/เดือน | สิทธิ์ | ค่ารักษา | บำนาญ |
|---|---|---|---|---|
| สมัคร ม.39 | 432 | 6 กรณี | ✅ | ✅ (ฐาน 4,800) |
| สมัคร ม.40 ทางเลือก 3 | 300 | 5 กรณี | ❌ (ใช้บัตรทอง) | ❌ (ได้แค่บำเหน็จ) |
| ไม่สมัครอะไรเลย | 0 | ❌ | ❌ | ❌ (ได้บำเหน็จเดิมที่สะสมไว้) |
ถ้าเคยเป็น ม.33 มาแล้ว → สมัคร ม.39 ภายใน 6 เดือน เป็นทางเลือกที่คุ้มค่าที่สุด เพราะจ่ายเพิ่มวันละ 14 บาท แต่ได้ค่ารักษาพยาบาล + สงเคราะห์บุตร + สะสมชราภาพต่อ
ไม่มีค่าใช้จ่าย ไม่มีภาระผูกพัน
อ่านต่อ
ประกันสังคม คืออะไร: สิทธิ 7 กรณี สรุปครบ
ประกันสังคมคืออะไร? สิทธิประโยชน์ 7 กรณี (เจ็บป่วย คลอด ทุพพลภาพ ตาย สงเคราะห์บุตร ชราภาพ ว่างงาน) มาตรา 33/39/40 จ่ายเท่าไร ได้อะไร สรุปจาก สปส.
มาตรา 38 คืออะไร ประกันสังคม สิทธิประโยชน์หลังออกจากงาน 2569
มาตรา 38 สิทธิประโยชน์ประกันสังคมของผู้ประกันตน ม.33 ที่ออกจากงาน คุ้มครองต่อ 6 เดือน 4 กรณี เจ็บป่วย คลอดบุตร ทุพพลภาพ เสียชีวิต ไม่ต้องจ่ายสมทบ
มาตรา 40: ประกันสังคมอาชีพอิสระ 2569
มาตรา 40 คือ ประกันสังคมภาคสมัครใจสำหรับอาชีพอิสระ จ่าย 70/100/300 บาท คุ้มครอง 3-5 กรณี เงินทดแทนขาดรายได้ บำเหน็จ สมัครที่ไหน